Jak zdobyć patent jachtowego sternika morskiego w Polsce ? FAQ

kompletny przewodnik dla początkujących

Wielu naszych klientów trafia do nas z podobnym pytaniem:

Nigdy nie pływałem po morzu – od czego zacząć, żeby zdobyć patent jachtowego sternika morskiego?

To bardzo dobre pytanie.

W Polsce droga do tego patentu jest stosunkowo prosta, ale warto ją dobrze zaplanować.

Poniżej przedstawiamy krok po kroku, jak wygląda proces zdobywania uprawnień, jak zdobyć wymagany staż morski oraz jakie szkolenia i rejsy warto wybrać.

Czym jest patent jachtowego sternika morskiego ?

Patent jachtowego sternika morskiego to jeden z trzech podstawowych patentów żeglarskich w Polsce. Uprawnienia wydaje Polski Związek Żeglarski (PZŻ).

Posiadacz tego patentu może:

• prowadzić jachty żaglowe po wodach śródlądowych, 
• prowadzić jachty żaglowe po wodach morskich o długości kadłuba do 18 m.

W praktyce oznacza to możliwość samodzielnego prowadzenia większości jachtów czarterowych na świecie – na Bałtyku, Morzu Śródziemnym, Wyspach Kanaryjskich czy Atlantyku.

To właśnie dlatego patent sternika morskiego jest najczęściej wybieranym stopniem przez osoby, które chcą żeglować turystycznie lub prowadzić rejsy z rodziną i znajomymi.

 

Czy trzeba mieć patent żeglarza jachtowego?

To jedna z najczęstszych wątpliwości.

Nie – nie jest to obowiązkowe. Zgodnie z przepisami można podejść bezpośrednio do szkolenia i egzaminu na jachtowego sternika morskiego.

W praktyce jednak wiele osób zaczyna od patentu żeglarza jachtowego, ponieważ:

• łatwiej nauczyć się podstaw na śródlądziu, 
• można szybciej zdobyć pierwsze doświadczenie, 
• kurs jest krótszy i tańszy.

Jeżeli jednak ktoś chce od razu żeglować po morzu – można rozpocząć szkolenie bezpośrednio od poziomu JSM (jachtowy sternik morski).

Wymagania na patent jachtowego sternika morskiego ?

Aby zdobyć patent, osoba ubiegająca się o niego musi spełniać trzy podstawowe warunki:

1. Wiek

Kandydat/kandydatka musi mieć ukończone 18 lat.

2. Staż morski

Kandydat/kandydatka odbył/a co najmniej dwa rejsy po wodach morskich, w łącznym czasie co najmniej 200 godzin żeglugi.

Godziny te potwierdza kapitan prowadzący rejs w opinii z rejsu.

Dlatego właśnie bardzo popularne są rejsy morskie /określane zazwyczaj jako: żeglarskie, stażowe, stażowo-szkoleniowe/ - podczas których uczestnicy zdobywają wymagane godziny żeglugi.

3. Zdany egzamin z wiedzy i umiejętności

Egzamin odbywa się przed komisją egzaminacyjną, działającą z upoważnienia Polskiego Związku Żeglarskiego. Po naszych kursach/rejsach szkoleniowych organizujemy egzaminy dla uczestników.

Jak wygląda typowa droga do patentu ?

Formalnie można zdobyć patent na różne sposoby.

My proponujemy zacząć tę drogę od rejsu morskiego, prowadzonego przez doświadczonego, opływanego kapitana, który w jego trakcie dzieli się z uczestnikami wiedzą i wdraża ich w arkana prowadzenia jachtu. Przy okazji, taki pierwszy rejs będzie doskonałą weryfikacją, czy żeglarstwo morskie to ten rodzaj aktywności, który kandydat/kandydatka na patent, chce w przyszłości kontynuować.

Oczywiście jeden rejs to zazwyczaj za mało aby uzyskać wystarczający staż morski (200 godzin żeglugi), zatem zazwyczaj potrzeba 2 czy 3 takich morskich rejsów.

Równolegle, warto sięgnąć do publikacji żeglarskich, dotyczących wiedzy teoretycznej, która jest potrzebna dalej do samodzielnego prowadzenia rejsów. Oferta wydawnicza jest szeroka, więc łatwo znaleźć odpowiednie pozycje.

Ostatni krok w drodze do patentu, to udział w kusie żeglarskim, często prowadzonym w formie kilkudniowego rejsu szkoleniowego. Taki organizowany kurs, kończy się możliwością podejścia do egzaminu na patent.

Krok 1 – rejs morski 

Aby uzyskać wymagane 200 godzin, wielu żeglarzy bierze udział w kilku rejsach, np:

• w tygodniowym rejsie /żeglarskim, stażowym, szkoleniowym, stażowo-szkoleniowym, a nawet turystycznym/ po wodach morskich, 
• dłuższym rejsie oceanicznym.

Takie połączenie pozwala zdobyć zarówno wiedzę, jak i doświadczenie.

Ile można uzyskać godzin stażu podczas tygodniowego rejsu?

Przykładowo na tygodniowych, wakacyjnych rejsach żeglarsko-turystycznych i żeglarskich na ciepłych morzach zdobyć można ok. 35 do 60 godzin (jak Chorwacja, Grecja, Baleary). Na rejsach na ciepłych morzach na których planowane są dłuższe odcinki żeglugi /również nocne przeloty/ staż przyniesie od 60 do 80 godzin. Na rejsach stażowych i stażowo-szkoleniowych można zaś uzyskać od 70 nawet do 100 godzin (intensywne rejsy na wodach Bałtyku bądź Morza Północnego).

Dlaczego na początek rejs morski jest najlepszym sposobem nauki żeglarstwa morskiego?

Podczas takiego rejsu uczestnicy:

• uczą się prowadzenia jachtu, 
• pełnią wachty, 
• biorą udział w manewrach portowych, 
• biorą udział w planowaniu nawigacji, 
• prowadzą dziennik jachtowy.

To właśnie tutaj zdobywa się najwięcej praktyki.

UWAGA: każdy rejs z naszej oferty, to rejs który daje uczestnikom STAŻ MORSKI.

Najczęściej organizujemy takie rejsy na:

• Bałtyku, 
• Morzu Północnym, 
• Morzu Norweskim, 
• Morzu Śródziemnym, 
• Oceanie Atlantyckim.

Każdy akwen daje inne doświadczenie – od spokojnych żagli w Chorwacji po wymagające warunki na Morzu Północnym czy Oceanie Atlantyckim.

Krok 2 – kurs żeglarski w formie rejsu szkoleniowego

Podczas takiego szkolenia / intensywnego kursu żeglarskiego, uczestnicy uczą się zarówno teorii jak i praktyki. Dodatkowo taki rejs szkoleniowy, daje uczestnikom staż morski z liczbą ok. 40 godzin żeglugi.

PRAKTYKA

Duży nacisk podczas szkolenia kładziony jest na część praktyczną, obejmującą naukę sprawnego i bezpiecznego manewrowania jachtem na silniku w marinie oraz na żaglach na otwartej wodzie.
Każdy uczestnik kursu staje za sterem i samodzielnie wykonuje wszystkie manewry, wielokrotnie je powtarzając i doskonaląc.

Ćwiczymy manewry na żaglach:

• zwrot przez sztag i rufę, 
• manewr "człowiek za burtą" wykonywany różnymi metodami,
• stawanie w dryf,
• refowanie żagli.

Ćwiczymy manewry na silniku:

• odejście i podejście do nabrzeża rożnymi sposobami, 
• manewr "człowiek za burtą", 
• zacieśnianie cyrkulacji.

TEORIA

Na teorie zazwyczaj przychodzi czas wieczorami. Wiedza przekazywana jest uczestnikom w formie wykładów i zajęć na mapie. Zalecamy uczestnikom wcześniejsze przepracowanie tematów, szczególnie tych, których należy nauczyć się na pamięć, tak aby podczas kursu, jedynie powtarzać najważniejsze zagadnienia.

Ćwiczone zagadnienia teoretyczne:

• praca na mapie morskiej, 
• zadania nawigacyjne obejmujące podstawy nawigacji terestrycznej i zliczeniowej,
• posługiwanie się pomocami nawigacyjnymi,
• planowanie i przygotowanie rejsu,
• planowanie i przygotowanie wejścia do portu, 
• sposoby wzywania pomocy.

Omawiamy zagadnienia teoretyczne:

• eksploatacja i budowa jachtów morskich,
• oznakowanie nawigacyjne,
• podstawowe wiadomości o prądach i pływach,
• jachtowe urządzenia nawigacyjne,
• podstawy meteorologii, 
• sygnalizacja i łączność,
• ratownictwo,
• przygotowanie do sztormu i techniki sztormowania,
• przepisy,
• ratownictwo i pierwsza pomoc medyczna.

Krok 3 – egzamin

Egzamin zwykle odbywa się na końcu szkolenia / rejsu szkoleniowego.

Egzamin składa się z dwóch części:

1. TEORIA

 obejmująca m.in.:

• nawigację, 
• locję, 
• meteorologię, 
• przepisy drogi morskiej, 
• bezpieczeństwo i ratownictwo, 
• budowę i eksploatację jachtu.

2. PRAKTYKA

czyli manewry jachtem pod żaglami i na silniku.

Po zdaniu egzaminu otrzymuje się zaświadczenie, które jest podstawą do wydania patentu.

Jak wygląda wydanie patentu ?

Po zdanym egzaminie należy złożyć wniosek do Polskiego Związku Żeglarskiego.

Do wniosku dołącza się m.in.:

• zaświadczenie o zdaniu egzaminu,
• dokumenty potwierdzające staż morski,
• zdjęcie do patentu.

Po kilku tygodniach patent trafia do właściciela.

Czy sam patent wystarczy, żeby prowadzić rejsy ?

Przed podjęciem się prowadzenia samodzielnego rejsu, warto zwrócić uwagę na:

• doswiadczenie, 
• obsługę radia VHF.

DOŚWIADCZENIE

Patent daje uprawnienia, ale nie oznacza jeszcze dużego doświadczenia.

Dlatego dobrą praktyką jest:

• pływanie jako załoga u bardziej doświadczonych kapitanów,
• udział w kolejnych rejsach morskich,
• stopniowe zwiększanie trudności akwenów.

Wielu żeglarzy po zdobyciu patentu pływa jeszcze kilka sezonów, zanim samodzielnie zacznie prowadzić dłuższe rejsy.

Proponujemy nie tylko kolejne rejsy morskie, ale też kursy manewrowania jachtem, które są przydatne zarówno mniej doświadczonym sternikom, jak też sternikom którzy kilka sezonów nie pływali, i chcą odświeżyć umięjętności związane z prowadzeniem jachtu /szczególnie na silniku w warunkach portowych/.

OBSŁUGA RADIOSTACJI VHF

Choć posiadanie uprawnień do obsługi radia – tzw. certyfikat SRC nie jest wymagane do uzyskania patentu jachtowego sternika morskiego, warto uzyskać go równolegle do patentu.

Certyfikat SRC (Short Range Certificate) to międzynarodowe uprawnienie do obsługi radiostacji VHF w systemie GMDSS.

Uprawnia on do korzystania z:

• radia VHF na jachtach morskich, 
• systemu DSC (Digital Selective Calling), 
• kanałów ratunkowych i bezpieczeństwa.

Certyfikat wydaje w Polsce Urząd Komunikacji Elektronicznej.

Uprawnienia te uznawane są na całym świecie, dlatego są wymagane przy czarterach jachtów w większości krajów.

Ile czasu zajmuje zdobycie patentu ?

To zależy od zaangażowania intensywności podjętych działań.

Najczęściej wygląda to tak, iż patent uzyskuje się w przeciągu jednego, dwóch sezonów.

• 1–3 rejsy morskie /od miesiąca do kilku miesięcy/, 
• tygodniowy rejs szkoleniowy kończący się egzaminem, 
• wystawienie patentu przez PZŻ – do 4 tygodni.

Dlaczego warto zdobyć patent sternika morskiego ?

Dla wielu osób jest to początek wielkiej przygody.

Patent pozwala:

• czarterować jachty na całym świecie /wraz z certyfikatem SRC/, 
• prowadzić rejsy z rodziną i znajomymi, 
• żeglować po morzach i oceanach, 
• rozwijać się dalej – aż do patentu kapitana jachtowego.

A przede wszystkim daje ogromną satysfakcję i niezależność na wodzie.

✅ Podsumowanie

Droga do patentu jachtowego sternika morskiego jest prostsza, niż wielu osobom się wydaje. Wystarczy:

1️⃣ zdobyć minimum 200 godzin stażu morskiego,
2️⃣ zdać egzamin teoretyczny i praktyczny,
3️⃣ złożyć wniosek o wydanie patentu w PZŻ.

Najlepszym sposobem, aby to osiągnąć, jest udział w rejsach morskich, które łączą naukę z prawdziwą przygodą na morzu.